Kredi kartlarında bir işlemin hayat döngüsü ana olarak 3 kısımdır.
1-) İşleme provizyon alınır. Bu işlem provizyonda belirli bir süre bazı iş süreçlerinin ilerlemesini ( pos gün sonu, takas yüklemesi, vs..) bekler.
2-) Provizyonda bekleyen işlemler dönemiçine girerler.
3-) Dönemiçindeki hareketler ekstreleşir ve karta borç olarak yansırlar.
Buradan hareketle dönemiçi kavramını “Zamanı geldiğinde ekstreye yansıyacak hareketlerin beklediği yer” olarak tanımlayabiliriz.
Kartlı alış verişlerden sonra pos sliplerinde “işlem pin ile doğrulandı” şeklinde bir ifade vardır genelde.
Bu ifade, kart sahibinin bu işlemi PIN ile gerçekleştirdiğini ifade etmektedir.
Slip lerde bu neden yazıyor olabilir?
Olası itirazlarda işlem slibinde bu ifade yer alıyor ise kart sahibi bu itirazı kaybeder, bir sonuç alamaz. PIN in gizliliği bu yüzden önemlidir. PIN ile gerçekleşen bütün işlemler bizzat kart sahibi tarafından yapılmış gibi kabul edilir.
Kart ve posun bankaları birbirinden farklı olduğunda bu iki banka arasında işlem tarihinden genelde bir gün sonra meydana gelen takaslaşmada komisyon aldı verdisine bir örnek vermek isterim.
A bankasından, B bankasının kartı ile 100 tl lik işlem yapıldığını varsayalım.
A bankası bu işlemi, bir sonraki gün “İndirimli” takas komisyonundan ( % 1 ) takasa çıktığını varsayalım. Bu durumda B bankası, A bankasına 99 tl göndermektedir.
A bankası bu işlemi, 4 gün sonra “Standart” takas komisyonundan ( % 2 ) takasa çıktığını varsayalım. Bu durumda B bankası, A bankasına 98 tl göndermektedir.
Bu örneğin en göze çarpan yanları söyle;
Issuer bankalar kartlarının herhangi bir yerde kullanılmasından kazançlı çıkarlar. Takas komisyonu alırlar.
Acquirer bankalar poslarından özellikle başka banka kartları geçtiğinde bir sonraki gün bankalarına nakit finansman girdisi sağlarlar.
Gene acquirer bankalar, blokeli çalışan müşterilerde erken bloke çözüm ihtiyacı oluştuğunda ekstra komisyon kazancı sağlarlar.
Yani hem acquirer hem de issuer banka bu işten karlı çıkıyor.
Olan kime olur?
İşyeri, 100 tl lik mal bedelini <100 tl olarak alır.
Kart sahibi, 100 tl lik bir ürünü, nakitte 100-x tl gibi bir bedele alabilecekken 100 tl ye alır.
google dan gelen bir soru.
bu başlık incelenebilir.
Basit olarak;
her ikisi de güvenlik kodudur.
CVV2:kartın arka yüzündeki son 3 hane diye geçer.
CVV: kartın manteyik şerinde gömülü bir değerdir.
Google dan gelen bir soru.
Postan yapılan işlemler finansallaşmaz.
Gün sonu almak ile bankaya gün içerisinde yapilan işlemlerin onaylari gönderilmiş olur.
Bazi bankalar işyeri tarafindan kapatilmayan pos batc lerini kendileri otomatik kapatirlar.
Bunun sebebi acquirer oldukları başka banka kartı işlemlerini takasa zamanin çıkmak zorunda olmalari…
Kredi kartınızla yaptığınız işlemlerin güvenli olması için 2 ana unsur mevcuttur:
Birincisi kartın gerçek olması,
ikincisi kartı kullanan kişinin kartın gerçek sahibi olması.
Çip ilk şartı, şifre (PIN) ise ikincisini sağlar.
Yani çip sahte kart basımını, şifre (PIN) de kayıp ve çalıntı kart kullanımını önler.
Garanti’nin sitesinden alıntı. link
google dan ara ara bu soru gelmekte.
Pos gün sonu almak demek, postan yapılan işlemler için bankaya son bir onay göndermek demektir.
Pos gün sonu yapılmadan işlemleri üye işyeri hesabına da kart hesabına da yansımaz.
Bazı bankalar belirli bir süre gün sonu almayan poslar için otomatik gün sonu alırlar ve o ana kadar posun üzerinden geçen işlemler üye işyeri ve kart hesaplarına geçerler.
Bu başlıkla ilgili arama logları düşüyor siteye.
Sıfırdan üye işyeri modülü entegrasyonu yapan biri olarak kısaca izah edeyim.
Postan yapılan bir işlemin muhasebe tarafı, kart ve üye işyeri olmak üzere ikiye ayrılır.
Kart muhasebesi, provizyonun kesinleşmesi ile başlar, kart dönemiçi hareketlere yansır, ekstresi geldiğinde kesilir, 10 gün içinde ödemenin yapılması beklenir. Ödeme yapılırsa kapanır. ödeme yapılmazsa sırasıyla gecikme, 60 gün sonra idari takip, 90. günde kanuni takip ve çok daha sonra terkine kadar giden bir süreçtir.
Pos muhasebesi ise bambaşka bir dünyadır.
Burada banka bazılı çok farklı uygulamalar ile karşılaşılabilmesi mümkündür. İhtiyaçlara göre, pos sahibi üye işyerinin büyüklüğüne göre envai çeşit komisyon uygulaması olabilir.
Burada benim bildiğim birkaç modeli izah edeceğim.
Blokeli çalışma: Paranızın belirli bir süre ( 10 gün, 25 gün ) bankada kalmasını kabul edersiniz ve bu sürenin sonunda 100 tl lik işlemi ya 100 tl olarak alırsınız.
Komisyonlu çalışma: Paranızı ertesi gün hesabınızda belirli bir komisyon kadar az şekilde alabilirsiniz.
Burada bazı kavramları bilerek komisyonlar hakkında yorum yapmak gereklidir.
Pos’unuzdan, pos bankanızın harici başka banka kartları geçtiğinde, pos bankanız bu tutarları karşı bankalardan ertesi gün belirli bir komisyon ödeyerek tahsil ederler. 100 tl lik işlem ertesi gün 97 tl olarak pos bankanıza ulaşır. Pos bankanızın sizimle olan anlaşmasına göre bu parayı size hemen de geçebilir, sonra da geçebilir. Burada bu paranın kullanılma durumu vardır. Eğer posunuzdan başka banka kartları ile çok sayıda işlem geçiyorsa pos bankanızla komisyon pazarlığını buna göre yapınız.
Posunuzdan, pos bankanızın kartları kullanıldığında, pos bankanız bu işlemleri ayın belirli günlerinde kesilen kart ekstreleri ile müşterilerden tahsil edecektir. Burada ciddi bir fonlama söz konusu olabilir.
Posunuzdan banka kartları ile işlem yapıldığında farklı komisyon oranları ile çalışmayı tercih edebilirsiniz. Çünki ortada kimse tarafından fonlanan bir para yoktur. Nakit e çok benzer bir işlem gerçekleştirilmiştir.
Bazı bankalar kendi kartlarını, kendi poslarından geçirmeyen işyerlerine yaptırım uygulayabilmektedirler.
Onay bekleyen işlemlere provizyondaki işlemler ya da açık provizyon işlemleri denmektedir.
Nasıl bir onay bu? Ya da neden onay bekler bir işlem?
İki durumda olabilir.
1-) İşlemi, kartınızın bankasına ait bir pos ile yaptı iseniz o pos henüz kapama mesajı göndermemiştir.
2-) İşlemi, kartınızın bankasına ait olmayan, başka bir banka posu ile yaptı iseniz o banka henüz kapama mesajı göndermemiştir. ( takas ).
Bu işlem için ilgili kaynaktan kapama mesajı gelmediği müddetçe provizyon da bekleyecektir.
Taki 7 gün gibi ( bu süre bankadan bankaya değişir) bir süre sonra geçene kadar. 7 gün sonra bu işlem provizyondan düşer ( expire olur). Kartınızın limiti açılır. Varsa o işlemden kazandığınız puan da geri alınır.
Başka bir ifadeyle kart işleminin dönemiçine girmeden hemen önce beklediği duraktır. Açık provizyon işlemleri, kart dönemiçine girene kadar finansal değer kazanmazlar.
Bu durum ne zaman meydana gelebilir?
1-) Kartın geçerli bir kart olduğunu anlamak için appStore gibi bazı siteler, küçük meblağlı bir otorizasyon talebi yaparlar ve bu talebe alınan onay mesajı ile kartın gerçek bir kart olduğunu anlarlar. Bu tür işlemler için kapama gönderilmeyeceğinden işlem müşteri hesabına hiçbir zaman yansımaz. Açık provizyonda beklerler. Taki işlem geçerliliğini yitirene kadar ( expire )
2-) Kart ile bir işlem yapar yapmaz, internet şubeden bu işlemi izlemek isterseniz, bunu bulacağınız yer açık provizyon ekranıdır. Çünki pos lar gün sonu yapmadan işlemler dönemöiçine yansımazlar.
Soru: “hsm lmk şifresi kimde olmalı”
Cevap: Bir ihtimal, LMK komponentlerinin şifrelerinin kimde olması gerektiği ile ilgili bir soru olabilir. LMK komponentlerine sahip “Key Officer” larda şifre de bulunmalı. Bu bağlantıyı inceleyebilirsiniz.
**************
Soru: “banka kartlarin uzerindeki response code ne demek”
Cevap: Banka kartlarına özel hata mesajları yoktur. Hem banka hem kredi kartları için geçerli hata mesajları vardır.
https://emreerdem.me/2009/06/01/field-39-responce-code/
**************
Soru: ’emv eğitimi’
Cevap: Tükiye’de EMV alabileceğiniz benim bildiğim BKM ve Smartsoft var. Ya da collis gibi yurt dışı firmaları da talep halinde ülkemizde eğitim verebilmektedirler.
**************
Soru: “kredi kartı alışverilerinde provizyondaki ödeme iptal edilebilir mi”
Cevap: İşlemin yapıldığı pos cihazı üzerinden iptal işlemi yapılabilir.
**************
Soru: “pos makinesi batch kapalı ne demek”
Cevap: Posunuz ile uzun süre ( 5 gün mesela) işlem yapmadı iseniz, bankalara “pos batch” lerini otomatik olarak kapatırlar. Hata almanızın sebebi genelde budur. Batch nedir soruna https://emreerdem.me/2009/12/07/pos-batch/ bu linkten ulaşabilirisiniz.
**************
Soru: “otorizasyon no nedir”
Cevap: Bankaların her işlem için ürettikleri özel bir değerdir.
**************
Soru: “gün sonu almak zorunlumu?”
Cevap: Evet zorunlu. Bazı bankalar gün sonu alınmayan poslardan geçen işlemleri hiç işleme koymazlar. ( üye işyerine aktarmazlar ). bazıları gün sonunu otomatik aldırtırlar. Bazıları da HOST tarafında pos’a sistemden gün sonu aldırtırlar.
**************
Emre ERDEM 