Emre ERDEM

Hayatımıza yeni girmediler.

Önce Garanti’den trink diye duyduk. Sonra İş bankası bozuk paralar için bir şeyler yaptı, sonra da Asya Card’dın DIT’ı geldi.  Ve reklamlarla beraber DIT olayı bayabir aklımıza yerleşti.

Öncelikle Temassız kartların iki özelliği ön plana çıkartılıyor. Ödeme hızı ve Bozuk Para dan kurtulma… Temassız harcamalarda 35 TL, BKM limiti var. Bu limit temassız olayının, belkide hiçbir zaman temaslı kartların yerinin alamayacağı anlamına geliyor. 100 TL lik bir işlem için 4 kere, DIT, DIT, DIT, DIT kimsenin hoşuna gitmez bence.

İşin teknik boyutuna girip, Temassız kart teknolojisinin banka için nasıl hayata geçebileceğini düşünüyorum.

POS yazılımlarının güncellenmesi gerekecek. POS lara temassız kart okuyucular takılacak.

POS gün sonu mantığı değişecek.

Bu işlemler, POS’lar gün sonu yaparken merkeze nasıl bildirilecek. OFFLINE işlem olarakmı yada temassız işlem diye özel bir türmü olacak?

Temassız işlemler için, bir otorizasyon alınmamakta.  Bu işlemler postan bankaya iletildiği zaman, otorizasyon tablolarına nasıl girecek?

Kart Gün Sonu ekine baya bir iş düşüyor sanırım.  Bu temassız yapılan işlemler, limit’i ve puanları etkileyecek?

Temassız kartlarda güvenlik sorunu varmı? Bunu bende merak ediyorum ve çok teknik bilgim yok bu konuda. Ama temassız iletişimin protokolü bilinen bir şey. Temassız okuyucuların yanında, yeteri kadar akıllı bir cihazla, kartın posla haberleşmesi esnasında, bir bilgi kaçağı olabilirmi tam bilmiyorum. Şu an için böyle bir sakınca yok. Ama her an her şey olabilir.

Kredi kartınızla bir işyerinden ödeme yapmak istediğinizde, sistemde neler olur?

Bir kaç özet durum var;

1.Banka kartınızla, aynı banka pos’undan işlem yapmak istediğinizde;

Bu işlemlere, ONUS işlemler denmekte. Kartınızın limiti yeterli ise, müşteri bilgileriniz müsaitse, banka kartın işlem yapmasına onay verir. POS hangi bankanın ise, ilk olarak o bankanın otorizasyon sistemine girer. Ve otorizasyon sistemi, ilk olarak kart kendi kartımı diye bakar? Yani bu kartın issuer”ı benmiyimi kontrol eder.

2.Banka kartınızla, başka banka posundan işlem yapmak istediğinizde;

Bu işlemler için NOT-ONUS yada ACQUIRER kavramları kullanılmaktadır. Bir banka kendisine gelen bir kart numarasını BIN bilgisinden tanımlayarak otorizasyon almaya çalışır. Burada da iki farklı durum vardır. Bazı bankalar kart kendi banka kartları değilse her şartta kart bilgisini BKM ye gönderir, ve kendisine onay vermesini bekler. Bazı bankalarda kart yurt içi kart ise BKM ye , Yurt dışı kart ise de direkt VISA/MASTERCARD dan otorizasyon almaya çalışırlar.

3.Yurt dışı bir kartla, Yurt içinden otorizasyon almaya çalışmak.

Türkiyedeki herhangi bir bankaya ait olmayan, VISA yada MASTERCARD kartlar, pos bankası tarafından, ya BKM üzerinden, yada direkt issuer banka bağlanarak otorizasyon alırlar.

Türkiye de AMEX – American Express kartlar yalnızca Garanti poslarında geçmektedirler.  Bunun sebeplerinden biri, AMEX lerin 15 hane kart numaralarının olmasıdır. Ama asıl sebep AMEX ile anlaşma yapılmamış olmasıdır.

Bu arada VISA, MASTERCARD, AMEX, JCB ( Japan Credit Bank), DINERS gibi çeşitli kart kuruluşları vardır.

Türkiyede kartlar, bir süre öncesine kadar Manyetik li idi. Bu durum, kartların koplanmasını süper kolay hale etirmektedir.

CHIP li kartların chip’inin şu ana kadar kopyalanması durumu olamamıştır. Ama olamaz değildir. Tartışmasız, manyetikten daha güvenlidir.

PIN , kartın gerçek sahibinin, onu taşıyan olduğunu ispatlamak için kullanılmakadır.

PIN’inizi herkesin gözü önünde 1234 diye girmemelisiniz. O pin gizlilik için vardır, ve hayata geçmesi için milyonlarca dolar para harcanmıştır.

1990 yılında 13 kamu ve özel türk bankasının ortaklığı ile kurulmuştur.

Kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. VISA ve MasterCard’ın Türkiye’den kazanması muhtemel, belki yüzbinlerce dolarını, türkiye içerisinde kalmasını sağlamıştır. Abarttı mı…

BKM amacını şöyle özetler; kartlı ödeme sistemi içerisinde bankalararası otorizasyon ve takası gerçekleştirmek, ortak çözümlere sorun bulmak, kartlı ödeme konusunda ülke çapında stratejik çalışmalar yapmak, yurtiçi kredi kartları kural ve standartlarını geliştirmek olarak tarif eder.

Bir örnek verelim;

Akbank bankasının kartıyla, Yapıkredi POS’undan işlem yapmak istiyorsunuz.

Bu durumda Yapıkredi, Akbank gitmek yerine, BKM’ye gider, bana bu kart için otorizasyon ver der, BKM, Yapıkredi adına, Akbanktan otorizasyon ister, ve sonucu Yapıkredi’ye döner.

Bu durum BKM olmasaydı şöyle olabilirdi; Yapıkredi, otorizasyon için taaaa VISA yada Master card’a bağlanıp, VISA / MASTERCARD’da türkiye deki Akbank a bağlanıp, otorizasyon alıp, Yapıkredi ye dönerdi. Aklın yolu birdir, hemen akla, ne gerek var, yurt içi bir işlem için, yurt dışına çıkıp, geri gelmeye… BKM bu sorunu başarılı bir şekilde çözmüştür…

Yada şöyle olabilirdi; Yapıkredi, Akbank a direk bağlantı kurabilirdi… Türkiye de 50 banka olduğunu düşünürseniz, her birinine bağlanması demek, koca bir network yükü demek, yönetilmesi de bir hayli zor olurdu sanırım…

Küçük bir bilgi; BKM bir bankaya otorizasyon için geldiğinde, banka ona belirli bir sürede BKM ye cevap dönmelidir. Başarısızlık durumları, BKM tarafından cezalandırılmaktadır.

BKM görevlerinden bir başkası;

TAKAS olaylarında, bankalar birbirlerine ödeme çıkarlar… Bir bankanın diğer tüm bankalara tek tek ödeme yapması durumu olabilirdi, eğer BKM olmasaydı. Bunun yerine, X bankası diğer tüm bankaları yapacağı ödemeler için alacaklarını da düşüp, BKM’ye net bir tutar yollar. BKM diğer tüm bankalara alacakları oranında dağıtımı yapar. Süper temiz bir iş… 

Neye göre tip?
Elimizde plastik bir kart aldığımızda bu kartı bir çok açıdan kategorilendirebiliriz.
Chip li, Chip siz, Manyetik, Kredi Kartı, Debit Kart, Prepaid kart

Türkiye’de her türlü parasal işlem yapılan ince dikdörtgen şeklinde kartlara kredi kartı deniyor. Ama bir sürü tip var.

Credit Card – Kredi Kartı
En bilinen. Bir limit içerisinde harcamalarınızı yaparsınız, ekstre döneminde, size bir minimum ödeme tutarı bildirilir, bu minimumu ödediğinizde kalan bakiyeniz faizlendirilir/borçlandırılır. Bunun bankanın size kredi kullandırmasından hiçbir farkı yoktur. Borcunuzu her zaman zamanında ödemeyi başarabilirseniz, kredi kartını, bir charge kart gibi kullanmış olursunuz.

Charge Kart
Gene bir limitiniz vardır. Minimum ödeme mantığı yoktur. Tüm bakiyeyi ödemelisiniz. JCB, DINERS, AMEX böyle çalışmaktadır

Dedit Card – ATM Kart
Banka hesabınızdaki parayı direk kullanabilen bir karttır. Hesapta para yoksa, kart kullanılamaz.

Prepaid Card – Ön ödemeli Kart
Kredi kartı yada Debit kart değildir. Yani kredilendirilebilir bir limitiniz yoktur. Yada hesaba bağlı bir çalışma şekliniz yoktur.
Kartınızın mesela 100 tl lik bir limiti vardır. Bu limit bittiğinde kartta biter. Mesela hediye kartlar bu kategoriden olabilir.

Pre-Autroized Debit Card – Ön otorizasyonu alınmış banka kartı
Yada Chipli Debit te denir. Kartınızın bir offline bakiyesi var. Bu offline limiti temassız olarak kullanabiliyorsunuz. Kartla Online e çıktığınızda ( yani kartınızı POS a taktığınızda ) kart bir debit kart gibi hesabınızdaki parayı kullanabiliyorsunuz.

Bank Identification Mumber

Kredi Kartı Numaralarının ilk 6 hanesine BIN Numarası denir.

Dünya üzerinde unique tir.

Mesela bir otorizasyon sistemi düşünün.

Kendisine gelen bir provizyon işlemi için önce BIN kontrolü yapar.

Kart benim kartımmı? Yani kart BIN’i benim BIN lerim arasındamı?

BIN benim değilse, YURT İçi bir BIN Numarasımı?

BIN Yurt İçide değilse Uluslararası BIN’leri kotrol ederek kartın kaynağını ISSUER’ ını bulmaya çalışır.

BIN kontrolünü bu sıralamada yapmak, otorizasyona cevap verme süresinin kısaltır.

Burada PAN: Personel Account Number dır.

Kredi kartınızı kaybettiğinizde, aynı kart no, aynı cvv, aynı expire date ile yenisini alırsınız.

Bu kart gerçekten bir önceki ile aynımıdır?

Tam olarak değil.  Kullanıcının gördüğü kısımlar aynıdır, ama Kartın CHIP’ inde ve bazı kartların Manyetiğinde PSN denen bir alan vardır. Ve bu alan yenileme durumunda bir artırılır.

Peki, siz kartı kaybettiniz, bankanızdan yenisini istediniz, yeni kartınız geldi, eskisini buldunuz, ne olacak şimdi?

İki kartı da aynı anda kullanacabilecekmisiniz?

Garanti kartınız varsa, evet! Ben kullanabiliyorum.

Normalde bankanın buna otorizasyon vermemesi gerekirken, bir çok banka bu kontrolü yapmaz.