Archive for Şubat 2009

Cep Telefonu – POS

Şubat 11, 2009

Cep telefonumu bir kredi kartı gibi kullanmak yerine, cep telefonumu bir POS cihazı gibi kullansam daha kolay olmazmı?

Özetle, bankalarda SANAL POS uygulamaları vardır. İnternet üzerinden ödeme alırlar.

Bir banka, bir site yapsa,  bu siteye ben – kredi kartı sahibi olarak login olduğumda, üyeişyeri kodunu girerek, ödeme yapabilsem. Hemen üyeişyeri kodlarının unique liği sorusu akla gelebilir. Türkiyedeki her bir üye işyerinin BKM Unique Id si vardır. Bu uniqueId den kime ödeme yapacağımı nokta atışıyla bulabilirim.

Üyeişyeri bu ödemeyi nasıl görecek? Artık heryer online.  Ama sorun burada başlıyor sanırım. Mesela, Ben AKBANK’ın SANAL-CEP-POS unu kullanıyorum. Ödemeyi Akbank’tan yapacağım… Nereye? Eğer bu işyeri Akbank müşterisi ise sorun yok, Bloke hesabında işlem kaydını görebilir. ya başka banka müşterisi ise?

Böyle bir şey yapılırsa, önce kendi işyeri kendi kart müşterisi arasında yapılır.

Ama genel’e yaymak gerekirse, bankaların biraz kod yazması gerekir. Aslında buda ödeme kaydını karşı bankaya bildiren bir bie web servis uygulamasından başka bir şey değil… Yalnız dediğim gibi, farklı banka ve kart müşterileri için biraz-yada çok- kod yazmak gerekebilir. Aslında bu bir ürün olarak, diğe bankalara bile satılabilir… Ama bunu bir bankanın sahiplenmesi gerek…

Cep Telefonu – Kredi Kartı

Şubat 11, 2009

Cep telefonunuzu kredi kartı gibi kullanabilirmiyiz? Piyasa da örnekleri görülen, ABD, Almanya gibi şehirlerde ulaşımın bazı ödeme noktalarında kullanılan ve yakın bir gelecekte yaygınlaşacağı tahmin edilen bir konu.

Peki cep telefonunun kredi kartı gibi davranması ne demek?

Kredi kartı dediğimiz chip li plastik şey, üzerindeki tüm veri güvenli bir şekilde cep telefonlarına taşınabilirmi?

Kredi kartına taşınan bu veri POS cihazları ile nasıl haberleşecek? Bluetooh? yada temassız kartlardaki gibi radyo frekanslarıylamı?

Böyle bir ödeme sistemi geliştirmek demek, cep telefonları ciddi modifikasyon geçirmesi demek olabilir.  Bu maliyet olarak kullanıcıya yansır.

Kaç kullanıcı cep telefonunu kredi kartı olarak kullanmak isteyebilir? Cep telefonunun şarzı biterse ne olacak? Parasızmı kalacağız? Cep telefonlarının şarz sorununa bir çözüm bulunmadan, böyle bir yöntem büyük çaplı kabul görümez bence.

POS ların böyle ödemeleri almaları, cep telefonlarında kullanılan haberleşme yöntemi kadar, üzerlerinde yöntem barındırmaları demek olabilir, bu çok maliyetli olur bence. Ama ortak bir standart oluşturulur, ve tüm pos lar yalnızca bu standardı destekler ise bu maliyet düşer. Hali hazırda, pos lara monte edilen temassız kart okuyuclarının fiyatı hiçde az değildir. bankalar bunu gereksiz bir harcama kalemi olarak algılayabilir.

Bunu yaygınlaştırmak çok kolay değildir. İnsanlara bunu kabul ettirmek için, baya bir uğraşmaları gerekir. Baya büyük reklam bütçesi demek. Temassız kartlar bile beklenen büyük ilgiyi henüz göremedi iken, cep telefonu – kredi kartının ilgi görmesi zor olabilir.  Olaya hayatı kolaylaştırma açısından bakarsak, temassız da çok güzel bir fikir. Ama ülkemizde yaygınlık henüz kazanamadı.

Nokia kredi kart özelliği taşıyan cep telefonlarını çok önce duyurmuştu. Bu telefonda, standart RFID – Radyo frekansı teknolojisinin biraz daha gelişmişi kullanılmakta. Temassız kartlarda kullanılan tek yönlü RFID iletişimi, bu cep telefonunda, daha güvenli bri alışveriş için çift yönlü olarak tasarlanmış ve adına da NFC – near-field communication denmiş. Vatana millete hayırlı olsun… Türkiye ye daha baya bir zaman gelmez…

Buna alternatif bir yöntem açıklıyorum… 🙂  SANAL-CEP-POS…  Bir sonraki yazımda bunu irdeleyeceğim…

Akıllı Kartlar – Smart Cards

Şubat 11, 2009

Bir kart nasıl akıllı olur?

Eski kartlarımızda Manyetik bir şerit vardı, halanda var. Bu manyetik şeritte Kart bilgileri tutuluyordu. Çokda kolay kopyalanıyordu bu bilgiler.

Sonra CHIP geldi. Bu CHIP’ler üzerinde bilgi tutabilen, bir memory si olan, mikroişlemcisi olan kartlar. Yani bilgiyi saklayabilen ve bu bilgiyi process edebilen kartlar. Bunların hepsine birden smart kart diyoruz. CHIP li kart teknolojisi, yaygın bir kullanım alanına sahiptir. İlk olarak 1976 yılında fransa da testleri yapılmıştır ve 1980 yılından beri bu ülkde kullanımdadır. Heme ardından Almanya telefon kartlarında, Amerika’da askeri güvenlik alanlarında smart kartları kullanmaya başlamıştır. 1994 te de EMV adı altında kredi kartlarına monte edildiler.

Temassız Kartlar – Contactless Cards

Şubat 11, 2009

Hayatımıza yeni girmediler.

Önce Garanti’den trink diye duyduk. Sonra İş bankası bozuk paralar için bir şeyler yaptı, sonra da Asya Card’dın DIT’ı geldi.  Ve reklamlarla beraber DIT olayı bayabir aklımıza yerleşti.

Öncelikle Temassız kartların iki özelliği ön plana çıkartılıyor. Ödeme hızı ve Bozuk Para dan kurtulma… Temassız harcamalarda 35 TL, BKM limiti var. Bu limit temassız olayının, belkide hiçbir zaman temaslı kartların yerinin alamayacağı anlamına geliyor. 100 TL lik bir işlem için 4 kere, DIT, DIT, DIT, DIT kimsenin hoşuna gitmez bence.

İşin teknik boyutuna girip, Temassız kart teknolojisinin banka için nasıl hayata geçebileceğini düşünüyorum.

POS yazılımlarının güncellenmesi gerekecek. POS lara temassız kart okuyucular takılacak.

POS gün sonu mantığı değişecek.

Bu işlemler, POS’lar gün sonu yaparken merkeze nasıl bildirilecek. OFFLINE işlem olarakmı yada temassız işlem diye özel bir türmü olacak?

Temassız işlemler için, bir otorizasyon alınmamakta.  Bu işlemler postan bankaya iletildiği zaman, otorizasyon tablolarına nasıl girecek?

Kart Gün Sonu ekine baya bir iş düşüyor sanırım.  Bu temassız yapılan işlemler, limit’i ve puanları etkileyecek?

Temassız kartlarda güvenlik sorunu varmı? Bunu bende merak ediyorum ve çok teknik bilgim yok bu konuda. Ama temassız iletişimin protokolü bilinen bir şey. Temassız okuyucuların yanında, yeteri kadar akıllı bir cihazla, kartın posla haberleşmesi esnasında, bir bilgi kaçağı olabilirmi tam bilmiyorum. Şu an için böyle bir sakınca yok. Ama her an her şey olabilir.

TAKAS Neden Hala Dosya Üzerinden İşliyor?

Şubat 10, 2009

Her gün takas dosyaları BANKA –> BKM –> BANKA arasında gidip gelir.

BKM ye giden dosyalara outoing dosyaları, BKM den gelen dosyalara da incoming dosyaları denmekte.

Aslında bir tek BKM ile dosya alış verişi de yok. VISA, MC, BonusNet, vs…

Dosyalar son derece sağlam bir yöntem. Ama bankalar açısından zamanlama da sorun var. Bugun yaptığım işlem, yarın bankama bildiriliyor. ( gerçek finansal değeri olan kayıt takas kaydıdır. Provizyonun takası gelmez ise bir müddet sorna süresinin dolma ( expire olma-finansal değerini kaybetme) durumu vardır).

Karşı bankadan takas gelene kadar ben yaptığım işlemi, ya bekleyen/açık provizyonlarda görebiliyorum, yada dönemiçine girene kadar hiç göremiyorum.

Bu işlem Web-Servis’leri üzerinden yapılamazmı? Gayet güzel yapılır… Ama neden yapılmıyor? Kendimce cevaplayayım.

1.Dosyalar daha güvenilir. Elinizde dosya var ve ona göre hareket ediyorsunuz.

2.Dosyayı hazırladığınızda sizin için olay bitmiştir. Web servislerde bildirim yapmaya çalıştığımızda bildirim başarılı oldumu, olmadımı, aralarda bir yerlerde kesinti olursa, tekrar gönderim, yada reverse gibi işlemler baş ağrıtabilir. Ama aşılabilir, eğer deyecekse.

3.Tüm yapıyı dönüştürmenin ciddi bir maliyeti olabilir.

4.Genelde çalışan işlere çok müdahele edilmez. Takaslaşma sisteminin değişmesi için, bankaların fonlama maliyetlerinin artması gerekir. Bu ne demek? Siz bir üye işyerinden, işlem yaptınız. Bu işlem için, o üyeişyerinin bankasıyla özel bir anlaşması vardır. Bazı durumlarda, banka, karşı bankadan parayı almadan, üyeişyerine erken ödeme yapar. Eğer Türkiye’deki büyük bankalar için, bu ciddi bir zarar kalemi oluşturursa, sistemi zınk diye değiştirirler…

5.Takas sistemi ilk yapılırken web seervis mimarisi bu kadar güvenli ve sağlam değildi. Doğal olarak en güvenilir ve sağlam olanı seçilmiş olabilir.

TAKAS – CLEARING

Şubat 10, 2009

Sizin kartlarınızla başka bankalardan yapılan işlemler, en son halleri ile, size TAKAS dosyaları ile gelirler.

Başka bir bankanın üyeişyerinden gelen işleme otorizasyon vermiş olabilirsiniz. Bu işlem size takas la gelmediği müddetçe finansal değerlendirmeye alınmaz. Parametrik bir süre boyunca da işlemin takası gelmezse, o işlem Expire olur, kartın limiti iade edilir. Burada eğer o işlem gerçekten yapılmışsa, üyeişyeri cıngar çıkartacaktır.

Türkiyede Takaslaşma BKM üzerinden yapılmaktadır. BONUS Web gibi istisnaları da vardır.

Sizin kartınızla, başka banka poslarından işlem yapmak demek, sizin o bankalara ertesi gün para ödemeniz demektir.

Normalde, bir banka kendi üzerinden başka banka kartlarıyla yapılan işlemleri BKM ye bildirir. BKM’yi bir havuz gibi düşünün. AKBANK kartlarıyla diğer tüm bankalardan yapılan hareketleri havuda biriktirir.  Ve bir sonraki gün, saat 4 e kadar, AKBANK’a tüm hareketleri bir dosyada bildirir. Ve Akbank’tan BKM hesabına bir eft bekler. Akbank’ın gönderdiği Takas parasını, alacaklı diğer bankalara kendisi EFT geçer. Son derece temiz bir sistem…  Kuranlara aferim.

Eskiden bu para gönderme olayı iki seferde yapılıyormuş. Yani sizin, diğer bankalardan alacağınız var, artı diğer bankalara borcunuz var. Siz borcunuz için bir EFT yapıyorsunuz. Ardından alacaklarınız için size eft geliyor. Şimdi ise siz borç-alacak kadar eft yapıyorsunuz…

Ortak POS

Şubat 9, 2009

Bir işyerinde 10 tane POS cihazı yerine, 1 tane POS cihazının olması durumu.

Yani bir POS, fakat bankalar tarafından ortak kullanılıyor. POS ta, üzerinde tanımlı bankalarının uygulamaları var. İşlem yapmadan hangi banka ile çalışacağınızı seçiyorsunuz.

Ortak poslarda, POS’un sahibi banka, diğer bankalardan genelde bir kira bedeli alır, son derece cüz – i bir miktardır genelde. Bu kira bedelinin sebebide o posun bankaya kurulum ve bakım maliyeti vardır. Bu maliyetin karşılanması gerekmektedir. Posların maliyetleri hiçde ucuz değildir.

Contactless yada temeassız kartlarda Ortak POS uygulaması henüz yok… Olması da kısa vadede zor görünüyor.

Bir banka neden başka bir bankaya kıyak geçsinki? Gene cevap, büyük oranda duygusal, birazda müşteri isteği…

Düşünün 50.000 tane üyeişyeriniz için poslarınıza başka banka uygulaması yüklettiniz. 5$ ücet alsanız, 250.000$ yapıyor. Hiçde az para değil. Bankalar para kazanabilecekleri tüm kalemlere önem verirler… Ve mağazalar onlarca posu her kasasına koymaktansa, bir tane akıllı posu tercih etmekteler.

Bana sorarsanız olması gerekende bu…

BONUS Network

Şubat 9, 2009

Bonus garanti nin kredi kartı markasıdır. Bu markayı şu ana kadar Türkiye de TEB, Denizbank ve Şeker Bank’a satmıştır. Yapılan her işlem başına komisyon almaktadırlar. Bu işi sırf komisyon içinmi yapıyorlar? Bence hayır, aldığı komisyonlar 1 Milyon TL lik işlemlerde, bir kaç bin TL kadar ( bu tahminin bir rakam, doğru olmayabilir). Peki neden? Sanırım bir kaç sebebi var.

1.Türkiye de kredi kartında tam bir marka olmak istiyorlar. Bunu büyük ölçüde başardılar da.

2.Üyeişyerlerine daha fazla bonus müşterisi çekmek. Devasa bir üyeişyeri portföyleri var.

3.Bonus net üyesi bankalara BKM gibi davranmaktalar, bu yüzden zorda olsa ikinci bir BKM olmak isteyebilirler? Yanlız buna ne gerek olduğunu tam anlayamıyorum. Karizma içinmi? Yani her hangi bir Garanti bankası harici BONUS kartla, Garanti POS’larından işlem yaptığınızda, sistem otorizasyon için BKM yerine, Garanti ye gitmekte, ve Garanti den otorizasyon için ilgili bankaya yönlenmektedir. Hatta bu işlemlerin TAKAS yönetiminide kendisi yapmaktadırlar.

4.Bence en mantıklısı, yeteri kadar büyüdüklerinde, büyük kart kuruluşlarına marka satacaklar. Yani VISA yada MASTERCARD’a BONUS markasını satacaklar.

5.Belkide VISA yada MasterCard gibi uluslararası bir kart kuruluşu olacaklar. Bunu canı gönülden isterim. Ülkemden bir bankanın bu kadar büyümesi, beni çok gururlandırır. Ama buda bir hayli zor bir iş. Meşakkatli, uzun vadeli. Yürü be Garanti, kim tutar seni…

Kredi Kartı Otorizasyonu

Şubat 9, 2009

Kredi kartınızla bir işyerinden ödeme yapmak istediğinizde, sistemde neler olur?

Bir kaç özet durum var;

1.Banka kartınızla, aynı banka pos’undan işlem yapmak istediğinizde;

Bu işlemlere, ONUS işlemler denmekte. Kartınızın limiti yeterli ise, müşteri bilgileriniz müsaitse, banka kartın işlem yapmasına onay verir. POS hangi bankanın ise, ilk olarak o bankanın otorizasyon sistemine girer. Ve otorizasyon sistemi, ilk olarak kart kendi kartımı diye bakar? Yani bu kartın issuer”ı benmiyimi kontrol eder.

2.Banka kartınızla, başka banka posundan işlem yapmak istediğinizde;

Bu işlemler için NOT-ONUS yada ACQUIRER kavramları kullanılmaktadır. Bir banka kendisine gelen bir kart numarasını BIN bilgisinden tanımlayarak otorizasyon almaya çalışır. Burada da iki farklı durum vardır. Bazı bankalar kart kendi banka kartları değilse her şartta kart bilgisini BKM ye gönderir, ve kendisine onay vermesini bekler. Bazı bankalarda kart yurt içi kart ise BKM ye , Yurt dışı kart ise de direkt VISA/MASTERCARD dan otorizasyon almaya çalışırlar.

3.Yurt dışı bir kartla, Yurt içinden otorizasyon almaya çalışmak.

Türkiyedeki herhangi bir bankaya ait olmayan, VISA yada MASTERCARD kartlar, pos bankası tarafından, ya BKM üzerinden, yada direkt issuer banka bağlanarak otorizasyon alırlar.

Türkiye de AMEX – American Express kartlar yalnızca Garanti poslarında geçmektedirler.  Bunun sebeplerinden biri, AMEX lerin 15 hane kart numaralarının olmasıdır. Ama asıl sebep AMEX ile anlaşma yapılmamış olmasıdır.

Bu arada VISA, MASTERCARD, AMEX, JCB ( Japan Credit Bank), DINERS gibi çeşitli kart kuruluşları vardır.

CHIP & Manyetik & PIN

Şubat 9, 2009

Türkiyede kartlar, bir süre öncesine kadar Manyetik li idi. Bu durum, kartların koplanmasını süper kolay hale etirmektedir.

CHIP li kartların chip’inin şu ana kadar kopyalanması durumu olamamıştır. Ama olamaz değildir. Tartışmasız, manyetikten daha güvenlidir.

PIN , kartın gerçek sahibinin, onu taşıyan olduğunu ispatlamak için kullanılmakadır.

PIN’inizi herkesin gözü önünde 1234 diye girmemelisiniz. O pin gizlilik için vardır, ve hayata geçmesi için milyonlarca dolar para harcanmıştır.